Avrupa’nın en büyük müzik şöleni olan Eurovision Song Contest, bu yıl da milyonları ekran başına kilitlemeye devam ediyor. Ancak yarışma henüz tamamlanmış değil. Bu akşam yarı final heyecanı yaşandı; büyük final ise bu cumartesi gecesi yapılacak. Yani hikâye henüz bitmedi, sahne hâlâ açık.
Ama bu sahne, uzun yıllardır bir eksikle kuruluyor: Türkiye yok.
Türkiye’nin yarışmadan çekilmesinin üzerinden yıllar geçti. Oysa bir zamanlar bu sahnede iz bırakan performanslar vardı. Sertab Erener’in 2003’teki zaferi hâlâ hafızalarda. maNga’nın ikinciliği, Athena’nın enerjisi… Türkiye, Eurovision’un sadece katılımcısı değil, karakterlerinden biriydi.
Bugün ise o sahnede yokuz. Ama bu yıl dikkat çekici bir gelişme yaşandı.
Azerbaycan adına yarışan JIVA, yarı final performansında yalnızca kendi ülkesini değil, ortak bir kültürü de sahneye taşıdı. Şarkısında yer verdiği Türkçe kelimeler, Türkiye’nin resmi olarak bulunmadığı bu yarışmada izleyiciler için beklenmedik bir yakınlık yarattı.
Bu küçük detay, aslında büyük bir boşluğu yeniden hatırlattı.
Eurovision’un tarihi “ilklerle” doludur. 1956’da başlayan bu serüven, zamanla birçok dönüşüm geçirdi. Renkli yayınlar, dev sahne prodüksiyonları, dil serbestliği, halk oylaması sistemi… ABBA’nın çıkışı, Celine Dion’un yıldızlaşması, Lordi’nin sıra dışı zaferi… Hepsi Eurovision’un sınırlarını genişleten anlar oldu.
Türkiye de bu hikâyenin içindeydi. 1975’te başlayan yolculuk, yıllar içinde inişli çıkışlı bir grafik çizdi ama unutulmaz izler bıraktı. Ancak bugün Türkiye’nin yokluğu, yarışmanın kültürel çeşitliliğinde hissedilen bir boşluk olarak duruyor.
İşte bu yüzden, Azerbaycan sahnesinde duyulan Türkçe kelimeler sadece bir müzikal tercih değil; aynı zamanda bir hatırlatma oldu.
Eurovision’da dil meselesi her zaman tartışmalıydı. Bir dönem ülkeler kendi dillerinde şarkı söylemek zorundaydı. Bugün ise İngilizce ağırlığı belirgin. Bu durum, geniş kitlelere ulaşmayı kolaylaştırırken özgünlüğü de zaman zaman gölgeliyor.
JIVA’nın şarkısındaki Türkçe sözler ise bu akşamki yarı finalde farklı bir duygu yarattı. Türkiye yarışmada yok ama dili hâlâ sahnede yankılanabiliyor.
Final henüz yapılmadı. Bu cumartesi gecesi kazanan belli olacak. Belki yeni bir yıldız doğacak, belki de unutulmaz bir performans daha tarihe geçecek.
Ama şimdiden kesin olan bir şey var:
Türkiye sahnede olmasa da, Türkçe bir şekilde o sahnede kendine yer buluyor.
YORUMLAR